vol liefde leven

Over levensvisie, levensvragen en spiritualiteit

De mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest

Maandag, 19 oktober 2015

Toen wij klein waren, had mijn oma zo haar eigen uitspraken. Die strooide ze rond als ze van toepassing waren. Toen wij de leeftijd kregen voor vriendjes en vriendinnetjes en de verkering raakte uit, dan was bijvoorbeeld een geliefde uitspraak van haar: “Geen handenvol maar landenvol.” Waar. Niets tegenin te brengen, maar dat wil je als tiener op zo’n moment niet horen.

Nog een wijsheid van haar is een hele mooie. “De mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest”. We doen het allemaal weleens; piekeren, doemscenario’s bedenken voor zaken, die wellicht nooit gaan gebeuren. “Stel dat…”, “als dat gebeurt dan…”, “misschien…”.

Op deze manier, zo merk ik, praat je jezelf angst aan. Angst voor iets, wat er niet is en mogelijk of zelfs waarschijnlijk, niet gaat gebeuren. Waardoor je zelf degene bent die ervoor zorgt dat je op dat moment in angst leeft. Niet vanuit de feiten of omstandigheden zoals ze in werkelijkheid zijn. Wat doet dat met je kwaliteit van leven? En wie doet dat dan? Juist.

Het kan er je zelfs van weerhouden om te handelen. Toen ik, lang geleden, de keuze wilde maken om weer te gaan studeren, weerhield ik mezelf er onbewust van. Door steeds doemscenario’s te bedenken, leek het alsof die studie geen kans van slagen had. “Ik heb er geen tijd voor, ik ben vast niet slim genoeg, ik doe mijn kinderen tekort” waren zo een paar van die gedachtegangen. Zijn die gedachten waar of zijn ze gebaseerd op angst? Angst voor zaken die zouden kunnen gebeuren? Maar die, door er vooraf bij stil te staan, gemakkelijk zijn te voorkomen? Of waar oplossingen voor te bedenken zijn. Toen ik mijn angsten overwon door ze simpelweg recht in de ogen te kijken, kwam ik zover dat ik aan mijn studie kon beginnen. Ik heb hem afgemaakt, met succes. Ik had er dus wel tijd voor, maar moest wel andere keuzes maken dan ik daarvoor gewend was. Ik bleek wel degelijk slim genoeg te zijn. Als ik eerlijk ben naar mezelf, weet ik dat het toen eigenlijk smoesjes waren om maar niet te hoeven beginnen. Mijn kinderen kregen inderdaad minder aandacht. Maar daar stond tegenover, dat de tijd die ik voor hen had, in kwalitatief opzicht heel waardevol was. Juist omdat ik niet altijd beschikbaar meer was en nu tijd besteedde aan mijn eigen ontwikkeling, waarmee mijn accu zich weer kon opladen. Bovendien hebben mijn kinderen geleerd zichzelf te vermaken. Daardoor hebben ze ervaren dat ze op zichzelf terug kunnen vallen. Dat zijn waardevolle leermomenten, die ik hen achteraf bezien en onbedoeld, heb meegegeven.

Ik weet zeker dat ik niet de enige ben met zulke denkpatronen. Waarom doen we dat toch? Wat levert het ons op? Diep van binnen weten we het wel. Zo hoeven we immers van onszelf niets te veranderen. Dan lopen we geen risico door nieuwe dingen te ondernemen. Dan kunnen we zelfs zeggen, dat het leven ons geen kansen biedt omdat er toch nooit iets verandert. Natuurlijk ben je vrij om deze keuze te maken, daar is niets mis mee. Maar de andere kant van de medaille is wel, dat je jezelf zo geen kansen biedt. Angst is een slechte raadgever. Zoals je ook kunt lezen in mijn blog hierover.

Hoe kun je die gedachtenpatronen, ontstaan en gevoed door angst, doorbreken?
Ik denk dat het nodig is om je eerst bewust te worden van je eigen gedachten. Waar pieker je eigenlijk over? Van veel van onze eigen gedachten zijn we ons niet werkelijk bewust, we denken immers de hele dag door.
De volgende stap is om zo objectief mogelijk na te gaan of die gedachten werkelijkheid zijn of dat ze worden ingegeven door angst. Daarbij is het nodig volstrekt eerlijk en oprecht naar jezelf te zijn. Liefdevol vooral ook. Het is helemaal niet nodig jezelf te kleineren of onderuit te halen.
Als je de angst als het ware zo uit je gedachten hebt gefilterd, houd je concrete feiten en omstandigheden over. Daaraan kun je niets veranderen. Maar soms kun je dingen bedenken waarmee je het probleem vooraf al oplost. Soms moet je echter accepteren dat er een risico aan vast zit. Je kunt voor jezelf dan afwegen of je dat risico wilt nemen of niet. Geen risico nemen is oké. Wel risico nemen mag ook. Als het je niet lukt zoals je bedacht had, heb je het in ieder geval geprobeerd. Zo hoef je je niet de rest van je leven af te vragen, hoe het zou zijn als je het toch geprobeerd had. Dan ontneem je jezelf in ieder geval geen kansen. Want ook daarin schuilt een risico. Als je mensen, die terugkijken op hun leven, vraagt waar zij nu werkelijk spijt van hebben, dan blijkt vaak dat het juist die dingen zijn die ze nìet gedaan hebben…

Dus: dank je wel, oma, voor al je wijsheden. Ook al kon ik er vroeger niet altijd blij mee zijn.


5 comments

  1. Harry van den Berg

    Wanneer je nooit liefdesverdriet hebt gehad, weet je ook niet hoe het is om lief te hebben.
    Na liefdesverdriet is er vaak weer die angst om een diepere relatie aan te gaan, gewoon om het weer te verliezen.
    Vrees niet, want je weet nooit wat voor wonderbaarlijks je tegen komt.

  2. Gerrit van den Berg

    Terug kijken op je leven is mooi,je kunt er veel positiefs aan overhouden.In het verleden blijven hangen levert meestal weinig op.
    Vooruit kijken,je open stellen voor anderen,uitdagingen aangaan,doe het want ,zoals Harry zegt,je weet nooit wat voor wonderlijks je ontdekt.

    • jolanda

      Zo is het maar net, Gerrit! Ik haal voorbeelden uit het verleden aan, om mijn punt duidelijk te maken. In plaats van in het algemeen of over anderen te schrijven, blijf ik liever dicht bij mezelf. Ik denk ook op deze manier de verhalen wat te verlevendigen.

  3. Henk van Driel

    Als je van het standpunt uitgaat dat elke gedachte creatief is, zijn ook negatieve gedachtes, ontstaan uit angst, creatief en worden vaak bewaarheid. Het boek (en de film) “The Secret” is gebaseerd op dit gegeven. Dus, dat alles wat je uitzendt bij je terugkomt. Sterker nog, door ergens heel erg sterk in te geloven en daar al naar te gaan leven gebeuren dingen werkelijk. Zo zie je bv dat mensen die alleen maar bezig zijn met geldzaken vaak ook rijk worden. Het universum ( de wet van de aantrekkingskracht) beantwoord letterlijk alles wat je vraagt. Maar dan moet je er wel echt in geloven. En dat is vaak de moeilijkheid.

  4. Chanel

    Bedankt Jolanda, voor deze mooie en krachtige blog. Het was precies wat ik nodig had om mijn eigen slechte raadgever op de rem te zetten. Het is niet altijd makkelijk om uit je patroon te stappen en los te laten van hetgeen waar je zo lang naar geluisterd hebt. Aan de andere kant is het ook zeker niet makkelijk om je leven in angst en onzekerheid te (over)leven. Wat mij vaak helpt om zo’n negatieve gedachtestroom te stoppen, is dat ik mij bedenk hoeveel liefde ik mag ontvangen van al mijn dierbaren en dan besef ik dat ik ook zo veel van mijzelf mag houden.

    Veel liefs

Leave a Reply

Your email address will not be published.