vol liefde leven

Over levensvisie, levensvragen en spiritualiteit

Geen voorwaarden, geen verwachtingen

Maandag 29 februari 2016

Jaren geleden heb ik eens een lezing gegeven voor ouders van kinderen of jong volwassenen met autisme. Dit op verzoek van een instelling met onder andere cliënten met een stoornis in het autistisch spectrum, zoals de officiële benaming luidt. Meestal focust zo’n instelling de aandacht op de cliënt en niet op de ouders. Nu wilde men juist die ouders bereiken. Het opvoeden van een autistisch kind is immers niet gemakkelijk en vooral anders. Je kunt daardoor niet bij de buurvrouw navragen hoe zij zaken aanpakt.

De insteek om juist mij te vragen voor deze lezing was meervoudig. Allereerst ben ik dus ervaringsdeskundige met twee autistische zonen. Ook heb ik een professionele achtergrond, waardoor ik veelal vragen over autisme wel kan beantwoorden. Verder kijk ik anders tegen autisme aan. Ik vertik namelijk om enkel te kijken vanuit de beperking, wat iemand niet kan. Veel liever ontdek ik iemands kwaliteiten. Een zoektocht die in mijn ogen meer oplevert, ook voor de ouders. Het versterkt het gevoel van trots zijn op je kind. Ook hoop ik op deze manier de manier van kijken naar het kind of jong volwassene te veranderen. Autisme wordt dan minder benaderd als een beperking. Maar het vraagt wel om een andere aanpak. Je bekijkt het kind dan niet meer vanuit de beperking maar als een speciaal, bijzonder kind.

Vanuit deze visie heb ik mijn lezing opgebouwd. Zo heb ik bijvoorbeeld besproken welk verwachtingspatroon ouders van hun kind hadden, voordat het werd geboren. Zou het goed kunnen leren, een goed betaalde baan kunnen vinden? Of is dat nu niet meer belangrijk? Veel ouders willen dat hun kind gelukkig wordt. Zelfs dat is voor een persoon met autisme helaas al te hoog gegrepen. Gelukkige of tevreden momenten zijn wel haalbaar. Deels door hun andere manier van waarnemen, deels doordat de maatschappij het hen zeker niet gemakkelijk maakt. Daardoor zijn ouders, die onvoorwaardelijk in hun kind blijven geloven, onontbeerlijk. Het heeft mijn kinderen vaak door moeilijke periodes heen geholpen, de wetenschap dat ik hen altijd zal steunen, altijd achter hen zal staan. Wat er ook gebeurt, ik ben hun grootste ‘fan’ en zal altijd van hen houden. Onvoorwaardelijk. (Waarmee ik niet bedoel, dat ik hun gedrag altijd goedkeur.)

Juist een kind met autisme heeft die onvoorwaardelijke liefde zo nodig. Het wordt immers door de maatschappij en ook door de hulpverlening vaak aangesproken op hun beperking, soms zelfs erop afgerekend. Daarbij komt, dat iemand met autisme de wereld anders waarneemt. Zo iemand denkt bijvoorbeeld in plaatjes en niet in woorden zoals wij. Iemand met autisme ziet de details, niet het geheel. Iemand met autisme is vaak hoog-sensitief en gevoeliger, veel gevoeliger voor prikkels die we met onze zintuigen waarnemen. Iemand met autisme neemt taal letterlijk en is praktisch ingesteld. Door deze andere manier van waarnemen wordt een autist vaak niet begrepen. Ouders die achter je staan en géén voorwaarden stellen, zijn daarom essentieel. Onvoorwaardelijke liefde dus.

De meeste ouders in de zaal knikten begrijpend, toen ik bovenstaand verhaal vertelde. Heel begrijpelijk allemaal. Dit begrip vanuit de zaal waarnemend, zorgde ervoor dat ik de volgende vraag durfde te stellen. Wie was er dit jaar met moederdag teleurgesteld omdat hun kind moederdag was vergeten? Voor de meeste autistische kinderen is moederdag een raar, niet te begrijpen fenomeen. Ze kunnen meestal niet invoelen, dat een dag zoals moederdag juist hùn ouders de broodnodige erkenning geeft voor hun harde werk.
Moederdag heeft voornamelijk emotionele waarde. Daar kan iemand met autisme niks mee, al vindt hij of zij moeder nog zo lief. Die liefde wordt anders ervaren en dus anders getoond. Omdat dat anders waarnemen door de maatschappij wordt gezien als liefdeloos of als minder liefdevol (moederdag vergeten) heeft een autist juist ouders nodig.

Toch werden in de zaal heel wat handen opgestoken. De teleurstelling was groot. Samen hebben we gekeken waardoor deze werd veroorzaakt. Vaak door de verwachting, dat hun kind op deze dag waardering voor hun moeder zou tonen. Eigenlijk kun je dus stellen, dat de verwachting ervoor zorgt, dat je je teleurgesteld voelt. Geen verwachting, geen teleurstelling. En nu terug naar het oorspronkelijke onderwerp; onvoorwaardelijke liefde. Geen voorwaarden, geen verwachtingen. Hierdoor maak je niet alleen je kind gelukkiger en voelt het zich gesteund. Het maakt ook dat je jezelf gelukkiger voelt. Je wordt immers niet meer teleurgesteld.

Deze stelling gaat natuurlijk op voor meerdere facetten in het leven. Je hebt bepaalde verwachtingen, die niet uitkomen. Dat maakt je ongelukkig. Door geen verwachtingen en geen voorwaarden te hebben, word je dus gelukkiger. Door simpelweg jezelf en de wereld om je heen onvoorwaardelijk lief te hebben.

Van mijn kinderen heb ik geleerd onvoorwaardelijk lief te hebben, in een diepe, pure betekenis. Wat ben ik hen dankbaar.


2 comments

  1. Harry

    Wanneer mensen iets ondernemen, wat dan ook, hebben ze altijd bepaalde verwachtingen. Die verwachtingen kunnen misschien niet, deels of helemaal uit komen. Wanneer je iets zakelijks onderneemt waarbij de realisatie veel geld kost,is het van belang dat je er behoorlijk zeker er van bent dat het winst gaat opleveren, anders kun je je geld beter meteen door de wc spoelen. In de meeste andere gevallen zijn dingen die je onderneemt altijd zinvol omdat je hoe dan ook er van leert. Vertrouwen hebben in hetgeen wat je doet is heel belangrijk, zonder dat gebeurt er niets. Dus onvoorwaardelijk gaan voor iets wat jij belangrijk vindt levert altijd iets op.

  2. Gerrit

    Ik heb in m’n werk regelmatig met autisme te maken gehad . Wat me steeds weer op viel was dat er achter hun “facade” soms een groot talent verscholen zat. Zo had ik eens contact met een jonge man die geobsedeerd was door muziek. Hij bloeide helemaal op wanneer je dat onderwerp ter sprake bracht en begon van daar uit spontaan te kletsen over allerlei dingen die hem bezighielden. Telkens wanneer ik hem zag begon hij met een glimlach. Na 15 jaar kwam ik hem een paar weken geleden weer tegen met zijn moeder in een supermarkt. En ja hoor, een glimlach en direct beginnend over zijn favoriete muziek. Hij is nu ongeveer 35 jaar en woont in een begeleidt wonen setting tussen zijn zoals hij zei 1473 CD’s. Ik zal deze Bram nooit meer vergeten een wonderbaarlijke vent.

Leave a Reply

Your email address will not be published.