vol liefde leven

Over levensvisie, levensvragen en spiritualiteit

Kwetsbaarheid = kracht

Maandag 7 maart 2016

We kennen het allemaal wel; je sterker voordoen dan je bent. Vooral je gevoelens niet tonen. Je tranen verbijten. Niet het achterste van je tong laten zien. Als iemand vraagt hoe het met je gaat, zeg je dapper ‘goed’. Ook al is dat helemaal niet het geval. Deze reactie is goed te begrijpen. Je wilt bij sommige mensen, op sommige plaatsen, niet meteen je doopceel lichten. Er is niets mis met het zorgvuldig kiezen van de mensen bij wie je je hart wilt luchten. Maar er is natuurlijk een groot grijs gebied tussen het luchten van je hart en een tipje van de sluier oplichten, of in ieder geval aangeven wat je nodig hebt.

Waarom doen we dat dan niet? Waar zijn we bang voor? En is die angst terecht?
Al verschillende keren heb ik gehoord dat mensen dan het gevoel hebben zich bloot te geven, zich kwetsbaar op te stellen. Dus zeggen ze maar niet dat ze bijvoorbeeld verdrietig zijn. Wat kan er gebeuren als je dat wel doet? Mensen kunnen doorvragen. Natuurlijk kun je altijd zelf je grenzen aangeven en zeggen dat je er niet verder op in wilt gaan. Of mensen kunnen je niet begrijpen. Maar dat begrip krijg je ook niet als mensen niet weten wat er speelt.

Natuurlijk zijn er ook mensen die misbruik maken van jouw kwetsbaarheid. Soms kun je dat risico vooraf inschatten en daarop je keuze maken om je wel of niet kwetsbaar op te stellen. Soms niet. Mij helpt het om te bedenken, wat voor mij de reden is iemand bepaalde informatie te geven. Heb ik die reden niet of onvoldoende, dan is de keuze zo gemaakt. Kies ik ervoor me wel kwetsbaar op te stellen en die ander misbruikt dat, dan bedenk ik me dat het meer over die persoon zegt dan over mij. Ik kan er dan afstand van nemen en het raakt me dan niet persoonlijk.

Laat me bovenstaande tekst met een praktijkvoorbeeld illustreren. Tijdens de opleiding tot maatschappelijk werker moest ik leren om in het openbaar te spreken. Nou, dat was niet bepaald mijn sterkste kant. Ik stierf de spreekwoordelijke zeven doden binnen vijf minuten. Ik kreeg rode vlekken in mijn gezicht en nek en begon van pure spanning te hakkelen, waardoor ik helemaal niet meer daadkrachtig overkwam. Telkens als dit gebeurde, groeide mijn angst, waardoor het hakkelen met rode vlekken alleen maar toenam.
Een docent gaf me de tip om bij aanvang van de lezing meteen aan te geven, dat ik het spannend vond en er een grapje over te maken. Dat zou de spanning breken. Vanaf dat moment start ik elke lezing door te vertellen, dat ik het erg spannend vind, dat ik door die angst ga hakkelen en rode vlekken krijg waardoor het lijkt of ik op ga stijgen. “Geen paniek”, sommeer ik mijn publiek. “Gewoon even wachten tot ik weer geland ben.” Lachers in de zaal natuurlijk. Waardoor ik niet meer zenuwachtig ben. Mocht ik toch gaan hakkelen, dan heb ik het al benoemd…
De eerste keer was het benoemen van mijn zwakheden erg spannend en leek het geven van een lezing nog moeilijker. Er was moed voor nodig. Maar al snel ontdekte ik, dat juist het tonen van mijn zwakte en de moed die dat vereiste, ervoor zorgde dat ik mezelf krachtiger kon neerzetten. Mijn kwetsbaarheid werd mijn kracht.

Als laatste wil ik je uitnodigen om eens na te denken over dit onderwerp. Eveneens vraag ik je om het te bekijken door de ogen van iemand met een onzichtbare, chronische ziekte of beperking. Of door de ogen van iemand met een psychiatrisch ziektebeeld. Of een verstandelijke beperking. Onder de oppervlakte, waar ogenschijnlijk niets aan de hand is, gaat een kwetsbaarheid verscholen. Telkens weer moet zo iemand uitleggen, waarom iets niet of moeizaam gaat. Om begrip vragen. Op weerstand of onbegrip stuiten. Zo iemand kan zijn of haar kwetsbaarheid niet thuis laten. Die is er altijd, maar niet zichtbaar. Zo iemand kan gedrag vertonen dat je niet verwacht. Wat zou een beetje begrip voor zo’n persoon betekenen…


4 comments

  1. Gerrit

    Sterk is hij/zij die in staat is zich kwetsbaar op te stellen. Dat is niet iedereen gegeven en daar moeten we rekening mee houden. Het is heel goed om tijdens een gesprek hiervan bewust te zijn en dit te benoemen want bewust wording van je kwetsbaarheid geeft je handvaten om hier mee op een positieve wijze aan de slag te gaan.

  2. Henk v Driel

    Opgevoed door twee ouders die geen van beiden hun gevoelens konden uiten was ik in principe ook “onkwetsbaar”. Dacht ik. Pas later kwam ik er achter dat ik een ontzettend gevoelsmens ben. Heb mezelf echt aan moeten pakken en ben uiteindelijk geworden tot wie ik nu ben. Ook was ik ontzettend verlegen als kind ( en zelfs nog als jong volwassene), mede veroorzaakt door een lui oog en ik herken dan ook die angst om in de aandacht te staan. Ook daar heb ik me volledig van vrijgemaakt, mede door m’n muzikantschap. Ben nu veel zelfverzekerder en zelfbewust.

  3. Tilly

    Wat geweldig toch om je zo bloot te geven,,ik heb veel bewondering voor jou lieve Jolanda en ben super trots op jou,,,heel veel liefs van mij,,xxxxx

  4. Harry

    Er zijn mensen die een bepaalde houding aannemen om te verbergen. Dat kan verlegenheid, minderwaardigheidscomplex, hoogmoed etc zijn.
    Ik denk bv dat dit ook vaak het geval is bij mannen die macho gedrag vertonen. Een houding aannemen die niet je natuur is, betekend veelal verbergen, schuilen achter. Je kwetsbaar opstellen is kracht en moedig. Natuurlijk is het zo dat je het jezelf niet gemakkelijk maakt, maar uiteindelijk kom je op het punt dat je jezelf helemaal durft te laten zien wie je nu echt bent. Natuurlijk zijn ook situaties waarbij het verstandig is je kwetsbaarheid even ter zijde te leggen want er zijn altijd mensen die op de loer liggen om je kwetsbaarheid te misbruiken.

Leave a Reply

Your email address will not be published.