vol liefde leven

Over levensvisie, levensvragen en spiritualiteit

Over gehechtheid

Tweede paasdag, 28 maart 2016

Ik wens iedereen een warme, liefdevolle tweede paasdag met die inzichten, die je op dit moment nodig hebt!

Het boeddhisme maakt duidelijk stelling over dit onderwerp: niet het verlies van mensen of dingen veroorzaakt pijn, maar de gehechtheid eraan. Boeddhisten gaan uit van het gegeven, dat alles vergankelijk is. Denk maar aan schoonheid en jeugd. Je kunt je hieraan halsstarrig vasthouden, maar dat maakt je niet gelukkig. Maar ook bezittingen krijg je en raak je kwijt, relaties met mensen komen in je leven en verdwijnen weer. Als je kunt accepteren dat alles in dit leven vergankelijk is, zul je wel verdriet ervaren. Het zal echter geen pijn doen.

Terugblikkend op mijn leven heb ik al vaak losgelaten. Mijn ervaring is, dat loslaten inderdaad gelukkiger maakt. Wat voelde ik me verscheurd toen ik de zorg voor mijn beide zonen, door hun beperking, al op peuterleeftijd aan anderen moest overlaten. Door mijn gehechtheid aan hen voelde het, alsof ze letterlijk van me losgerukt werden. Totdat ik besefte, dat ‘mijn’ kinderen niet mijn eigendom zijn. Wel mag ik voor ze zorgen, ze opvoeden en van ze houden. Maar het blijft natuurlijk hun leven, zij volgen hun eigen levenspad. Dat besef hielp me loslaten. Later heb ik met beide zonen perioden meegemaakt, waarin de eindigheid van hun leven erg zichtbaar was. Weer kreeg ik levenslessen in loslaten. Ditmaal met het besef, dat ik van hen mocht blijven houden, onvoorwaardelijk. Mijn proces van loslaten en accepteren, dat alles in dit leven vergankelijk is, had en heeft ook voor mijn zonen voordelen. Hierdoor ben ik beter in staat, hun keuzes te respecteren en kan ik hen hun eigen fouten laten maken, ook als ik ze aan zie komen. Door het maken van hun eigen fouten mogen zij immers weer leren en groeien.

Ik heb het proces van loslaten en onthechten ook heel duidelijk mogen ervaren rondom het overlijden van mijn moeder. In de periode waarin ze nog zelfstandig woonde en helder van geest, heb ik alles wat ik kwijt wilde, nog gezegd. Ook zij had voor mij geen onuitgesproken woorden meer. We waren klaar, het was goed. Er was alleen nog liefde en zorg voor elkaar. Ik ben me erg bewust van deze grote zegening.
Want het laatste jaar van haar leven was een proces van fysieke en mentale aftakeling. Ze herkende mij niet altijd meer. Ik raakte stukje bij beetje mijn moeder kwijt. Het was het proces van loslaten. Natuurlijk was ik verdrietig. Soms ook erg opstandig, boos. Dit was precies wat ik haar niet gunde, een langdurig ziekbed vol pijn en aftakeling. Totdat ik, telkens weer, besefte dat het háár proces was. Dan kon ik het weer accepteren. Ondertussen zorgde ik er wel voor, dat ze geen of zo weinig mogelijk pijn had.
Dankbaar ben ik voor het gegeven, dat ik ruim een week voor haar dood net bij haar op bezoek was toen ze een helder moment had. Dat moment heb ik aangegrepen om haar, misschien ten overvloede, nogmaals te vertellen hoeveel ik van haar hield. Nog zie ik haar ogen vol liefde, toen ze me aankeek en zacht zei: “ik ook heel veel van jou”.
Haar dood bracht mij verdriet, ik mis haar fysieke aanwezigheid. Maar het deed geen pijn, ik was immers niet meer gehecht. Haar dood bracht door die onthechting ook opluchting en blijdschap. Haar lijden heeft niet langer geduurd, het was klaar. Haar leven is volbracht. Daar voel ik me dankbaar voor.


Leave a Reply

Your email address will not be published.